Định vị thương hiệu du lịch Bắc Ninh

Sức hút từ miền di sản

Toàn tỉnh có hơn 1.400 lễ hội, gần 1.500 di tích lịch sử văn hóa, 24 bảo vật quốc gia, 33 di sản phi vật thể quốc gia và 8 di sản được UNESCO ghi danh. Đây là “kho báu” di sản đồ sộ. Nhiều loại hình văn hóa độc đáo như dân ca quan họ, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ cùng hệ thống làng nghề truyền thống, phong tục bản địa và cảnh quan tự nhiên đa dạng tạo nên nền tảng vững chắc cho phát triển du lịch.

Du khách đến với Khu du lịch tâm linh, sinh thái Tây Yên Tử. Ảnh: Anh Tuấn.

Khảo sát thực tế cho thấy, Bắc Ninh ngày càng nhận được phản hồi tích cực từ du khách trong và ngoài nước về chất lượng điểm đến. Đặc biệt, năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng với sự xuất hiện của chuyến tàu du lịch “Hà Nội 5 cửa ô” đưa du khách từ ga Hà Nội về ga Từ Sơn. Sản phẩm này mở ra hướng liên kết phát triển du lịch bền vững giữa Bắc Ninh – Hà Nội và với các tỉnh phụ cận, đồng thời làm mới cách tiếp cận di sản Kinh Bắc theo hướng trải nghiệm sâu, gắn kết các giá trị văn hóa, lịch sử, nghệ thuật.

Tham gia tour Hà Nội – Bắc Ninh bằng tàu hỏa, nhiều du khách khẳng định hành trình về đền Đô – quê hương nhà Lý mở ra trải nghiệm khác biệt, nơi họ không chỉ cảm nhận được sự linh thiêng của di tích mà còn được sống trong không gian nghệ thuật đặc sắc, thưởng thức dân ca quan họ trên thuyền, làm bánh phu thê Đình Bảng, bánh khúc làng Diềm hay in tranh Đông Hồ… Việc tỉnh “bắt tay” với ngành đường sắt trong thu hút khách du lịch là bước đi thể hiện tầm nhìn, tư duy đổi mới.

Sau sáp nhập tỉnh, Bắc Ninh có thêm nhiều lợi thế. Tỉnh có vùng cây ăn quả nổi tiếng cả nước. Nhiều mô hình du lịch sinh thái ở khu vực miền núi đang trở thành điểm hẹn của du khách. Trải nghiệm tại điểm du lịch sinh thái Hoa Quả Sơn (phường Chũ), chị Nguyễn Thị Lưu (Hà Nội) chia sẻ: “Thật tiếc cho những ai chưa biết đến vùng cây trái xanh tươi ở Bắc Ninh. Đến đây, tôi được hòa mình vào thiên nhiên, tận hưởng không khí trong lành, cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của những vườn trái ngọt bạt ngàn”.

Với tài nguyên văn hóa đa dạng, ẩm thực phong phú, con người thân thiện và mức độ hội nhập cao, Bắc Ninh hội tụ đầy đủ các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để ngành công nghiệp “không khói” bứt phá, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế.

Chú trọng sản phẩm du lịch đặc thù

Thời gian qua, Bắc Ninh đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, quảng bá và xúc tiến du lịch, kết hợp hài hòa phương pháp truyền thống với nền tảng số nhằm mở rộng độ “phủ sóng” thương hiệu du lịch địa phương. Năm 2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu tổ chức thành công hàng loạt sự kiện văn hóa – du lịch quy mô lớn như: Tuần Văn hóa – Du lịch và khai hội Xuân Tây Yên Tử; Tuần văn hóa du lịch “Gốm và Làng nghề truyền thống Bắc Ninh”; Lễ hội trái cây tỉnh Bắc Ninh; tour du lịch miễn phí “Tinh hoa văn hóa Bắc Ninh – Sắc màu di sản”; tham gia “Chuyến tàu ẩm thực xanh”, “Tàu ẩm thực 3 miền” dịp Quốc khánh 2/9, bố trí gian hàng trưng bày quảng bá du lịch, sản phẩm làng nghề tại Hội chợ mùa Thu 2025…

Tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành) là kết tinh những tri thức độc đáo, kỹ thuật in khắc gỗ tinh xảo.

Công tác quảng bá được tăng cường thông qua tái bản ấn phẩm du lịch, tham gia các sự kiện lớn như: Ngày hội du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, Năm Du lịch quốc gia tại Huế. Tỉnh tổ chức sản xuất phim tài liệu “Hành trình theo dấu chân Phật Hoàng”; lắp đặt hệ thống biển chỉ dẫn; phối hợp nâng cao chất lượng phục vụ tại các khu, điểm du lịch… Đáng chú ý, sau hợp nhất tỉnh, chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch đồng bộ cùng hiệu ứng lan tỏa của MV Bắc Bling đã tạo cú hích mạnh mẽ, giúp du lịch Bắc Ninh tăng trưởng mạnh. Năm 2025, Bắc Ninh đón 6,3 triệu lượt khách, tăng 26% so với năm 2024, trong đó có 355 nghìn lượt khách quốc tế; tổng doanh thu du lịch đạt 5.500 tỷ đồng, tăng 13%. Toàn tỉnh hiện có hơn 1.000 cơ sở lưu trú, gần 100 doanh nghiệp lữ hành và 38 khu, điểm du lịch cấp tỉnh.

Tuy nhiên, sản phẩm du lịch đặc thù của Bắc Ninh vẫn thiếu sức cạnh tranh, quy mô đầu tư chưa đồng bộ, hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế, tính liên kết vùng và quốc tế chưa mạnh. Ông Nguyễn Trung Thu, Giám đốc Công ty Du lịch Quốc tế Việt – doanh nghiệp có hơn 20 năm gắn bó cùng du lịch Bắc Ninh – nhận định: Mặc dù sở hữu kho tàng di sản phong phú nhưng du lịch Bắc Ninh vẫn thiếu sản phẩm thực sự ấn tượng để hút khách. Hiện nay, khách đến Bắc Ninh phần lớn là tour hành hương đầu xuân, tham quan chùa Dâu, chùa Phật Tích, đền Đô, đền Bà Chúa Kho và một số làng nghề… Hiện Bắc Ninh chưa phát huy hiệu quả giá trị đặc sắc của thiền Trúc Lâm – dòng thiền thuần Việt. Trong khi dòng khách quốc tế có khả năng chi trả cao đang tìm đến các trung tâm tu tập như Làng Mai (Thái Lan, Pháp) thì vùng Tây Yên Tử – con đường hoằng pháp đầu tiên của Phật hoàng Trần Nhân Tông – vẫn chưa hình thành sản phẩm du lịch thiền đúng nghĩa.

Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh gay gắt, Bắc Ninh cần những đột phá chiến lược để phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Thời gian tới, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung tham mưu UBND tỉnh xây dựng Đề án tổng thể phát triển du lịch Bắc Ninh giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2050; triển khai hiệu quả các nghị quyết, kế hoạch phát triển du lịch giai đoạn 2025-2030. Bên cạnh đó, tăng cường quảng bá gắn với ngoại giao văn hóa; sản xuất chương trình quảng bá về văn hóa du lịch Bắc Ninh trên kênh truyền hình trung ương và truyền thông rộng rãi trên hệ thống Vietnam Airlines; mở rộng quảng bá trên các nền tảng số, khuyến khích phát triển tour du lịch học đường, tạo điều kiện cho doanh nghiệp lữ hành mở rộng thị trường, kết nối các khu, điểm du lịch trong tỉnh vào các tour liên vùng để xây dựng thành chuỗi giá trị bền vững.